Skąd w firmie transportowej albo w gospodarstwie biorą się różnice między paliwem kupionym a rozliczonym? Najczęściej nie z samego spalania, lecz z braku ewidencji: zbiornik odnotowuje dostawę i stan końcowy, ale nie zapisuje, kto, kiedy i do którego pojazdu pobrał paliwo. Skuteczna kontrola zużycia paliwa w firmie zaczyna się od autoryzacji tankowania kartą lub brelokiem RFID i od rejestru każdego wydania. Poniżej opisujemy, skąd biorą się straty, jakie dane zapisuje terminal paliwowy, po co mierzyć poziom w zbiorniku i jak rozbudować istniejącą instalację bez jej wymiany.

Sprawdź systemy kontroli wydawania paliwa

Skąd biorą się straty paliwa w firmie i gospodarstwie?

Straty paliwa rzadko mają jedno źródło. Zbiornik bez licznika i autoryzacji daje dwie informacje: ile paliwa przyjechało cysterną i ile zostało. Wszystko pomiędzy pozostaje szacunkiem, a szacunek nie pozwala wskazać momentu, w którym rozchód przestał się zgadzać.

Drugim źródłem są nieautoryzowane tankowania: pobranie paliwa do prywatnego pojazdu lub kanistra, zatankowanie maszyny podwykonawcy, pominięcie wpisu w zeszycie. Trzecim są rozbieżności w rozliczeniach. Ręczny zeszyt nie rejestruje godziny wydania ani stanu licznika pojazdu, więc nie da się policzyć średniego spalania, a bez niego nie da się wykryć anomalii.

Terminal paliwowy ControlBox

Na czym polega ewidencja tankowań z autoryzacją RFID?

Ewidencja tankowań polega na tym, że pompa uruchamia się dopiero po identyfikacji użytkownika, a każde wydanie zapisuje się razem z datą, godziną i ilością litrów. Autoryzacja odbywa się kartą lub brelokiem RFID przypisanym do pracownika, pojazdu albo do obu jednocześnie.

Zakres danych zależy od wersji terminala. Dostępne w ofercie XYMEN terminale ControlBox Mini i ControlBox 2.0 pracują w schemacie dwustopniowym: pracownik oraz pojazd lub przebieg. ControlBox 3.0 prowadzi weryfikację trójstopniową obejmującą kierowcę, pojazd i stan licznika, dzięki czemu sam wylicza średnie spalanie na pojazd. Rejestr rozchodu porządkuje też wewnętrzne rozliczenie zużycia oleju napędowego między maszynami i kierunkami produkcji w gospodarstwie.

Poziom kontroli dobiera się do skali floty i liczby osób z dostępem do zbiornika:

Poziom kontroli

Rejestrowane dane

Typowe zastosowanie

Licznik przepływu bez autoryzacji

sumaryczna ilość wydanego paliwa

jeden operator, rzadkie tankowania

Terminal z autoryzacją RFID

kto pobrał, ile litrów, data i godzina

gospodarstwo, kilka maszyn

Terminal z weryfikacją trójstopniową

dodatkowo przebieg i średnie spalanie

firma transportowa, flota mieszana

Terminal z pomiarem poziomu

rozchód, stan zapasu, alerty

baza z kilkoma zbiornikami


Każdy kolejny poziom nie zastępuje poprzedniego, lecz dokłada dane, których wcześniej trzeba było się domyślać.

Co daje pomiar poziomu paliwa w zbiorniku i alerty?

Pomiar poziomu odpowiada na inne pytanie niż terminal wydawczy: nie kto pobrał, lecz ile zostało i czy stan zgadza się z sumą wydań. Sonda ciśnieniowa lub czujnik ultradźwiękowy mierzy poziom w trybie ciągłym lub o określonych porach i przesyła odczyt do odbiornika albo aplikacji.

Zestawienie stanu zbiornika z sumą zarejestrowanych tankowań to najprostszy test szczelności obiegu. Alerty o niskim poziomie pozwalają zamówić dostawę z wyprzedzeniem, zamiast kupować paliwo awaryjnie w cenie detalicznej. Pomiar realizują ControlBox One, Watchman Radar V2 i Watchman FLO marki Kingspan oraz sondy ciśnieniowe montowane w zbiornikach stacjonarnych.

Zobacz zbiorniki na olej napędowy

Kiedy warto zautomatyzować tankowanie agregatów i instalacji krytycznych?

Automatyczne uzupełnianie zbiornika zasilającego ma sens tam, gdzie przerwa w pracy urządzenia kosztuje więcej niż sama instalacja: przy agregatach prądotwórczych zabezpieczających chłodnie i serwerownie oraz przy suszarniach pracujących w szczycie żniw bez stałej obsługi.

Układ opiera się na pomiarze poziomu w zbiorniku odbiorczym i sterowaniu pompą: po spadku poniżej zadanego progu system uruchamia przetłaczanie i zatrzymuje je po osiągnięciu poziomu docelowego. Dobór zabezpieczeń przelewowych, czujników i średnic przewodów ustala się na etapie projektu, dopasowanego do konkretnego obiektu.

Jak rozbudować istniejący zbiornik o terminal paliwowy?

Rozbudowa istniejącego zbiornika o terminal jest możliwa bez wymiany całej instalacji. Urządzenie montuje się w miejsce dotychczasowego licznika przepływu i przejmuje kontrolę nad pompą. Taki wariant reprezentuje ControlBox Mini, przystosowany do montażu w zbiorniku nowym i używanym.

Rozbudowany system kontroli paliwa idzie dalej. Terminal Watchman Access marki Kingspan obsługuje limity tankowań, zdalne blokowanie kart i raportowanie online, a dzięki własnym przepływomierzom działa także na zbiornikach mobilnych. Zbiorniki powyżej 2,5 m³ eksploatowane w działalności gospodarczej podlegają dozorowi technicznemu UDT, a różnice konstrukcyjne opisuje wpis zbiornik jednopłaszczowy czy dwupłaszczowy.

Podsumowanie

Kontrola zużycia paliwa w firmie i w gospodarstwie nie polega na zwiększaniu nadzoru nad ludźmi, lecz na zamianie szacunków w dane. Terminal z autoryzacją RFID odpowiada, kto i ile pobrał, a pomiar poziomu weryfikuje, czy suma wydań zgadza się ze stanem zapasu. Te warstwy można wdrażać etapami, zaczynając od terminala na zbiorniku, który firma już eksploatuje. XYMEN jako dystrybutor współpracujący z wieloma producentami dobiera terminal, sondę i zbiornik jako jeden układ, z darmową dostawą na terenie Polski, zakupami na raty oraz montażem i serwisem.