|
Ponad połowa mocy zainstalowanej w polskiej energetyce przypada na odnawialne źródła energii. Sieci nie są jednak w pełni przygotowane na odbiór coraz większej ilości energii produkowanej przez OZE. Zdaniem dr. Leszka Juchniewicza, przewodniczącego Rady Programowej EuroPOWER & OZE POWER, transformacja energetyczna przebiega sprawnie, ale wymaga dalszych ogromnych inwestycji. Powinny one nie tylko służyć modernizacji energetyki, lecz także wzmacniać konkurencyjność polskich firm. Ważne przy tym są większy udział krajowych przedsiębiorstw w realizacji tych projektów oraz zapewnienie inwestorom stabilnych przepisów. – Transformacja energetyczna to trudny proces. Powiązania wielu nowoczesnych technologii z klasycznymi, z cyfryzacją i ogromnymi kosztami tego przedsięwzięcia – to wszystko sprawia, że model transformacji, który dziś realizujemy, jest trudny do wykonania. Pojawiają się oczywiście różne perturbacje, mankamenty, ale w mojej ocenie ten proces przebiega niezwykle sprawnie, przynosi zamierzone efekty i jest dobrym prognostykiem na przyszłość – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria dr Leszek Juchniewicz, przewodniczący Rady Programowej EuroPOWER & OZE POWER. OZE rośnie w siłę Według danych Agencji Rynku Energii przytoczonych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska odnawialne źródła energii odpowiadały w 2025 roku za 31,41 proc. produkcji energii elektrycznej w Polsce. Z kolei według analizy danych PSE przygotowanej przez PV Index w październiku 2026 roku udział OZE w miesięcznej produkcji energii wyniósł 28,5 proc., a elektrowni węglowych – 56,6 proc. Choć moc zainstalowana w odnawialnych źródłach energii przekroczyła już połowę całkowitej mocy w krajowym systemie, ich udział w produkcji energii jest znacznie niższy. Wynika to m.in. z zależności energetyki wiatrowej i słonecznej od warunków pogodowych. – Czy jesteśmy przygotowani na pobór zwiększonej ilości energii z odnawialnych źródeł? Odpowiem: i tak, i nie, dopiero to robimy. Musimy przestawić sieci dystrybucyjne na dwukierunkową pracę, żeby dostarczać energię i ją pobierać – ocenia dr Leszek Juchniewicz. – Istotą poboru energii od prosumentów jest to, by ona była wykorzystana na zasilanie własnych domostw. Rozwijamy się w tym zakresie i myślę, że sprawy biegną w dobrym kierunku. Według danych Agencji Rynku Energii na koniec sierpnia 2026 roku w Polsce działało ponad 1,65 mln instalacji prosumenckich, z czego 99 proc. stanowiły instalacje fotowoltaiczne. Na koniec pierwszego półrocza liczba prosumenckich magazynów energii przekraczała 137 tys. Urządzenia te pozwalają wykorzystywać wyprodukowany wcześniej prąd wtedy, gdy instalacja nie pracuje. 20 października 2026 roku NFOŚiGW uruchomił nabór wniosków o dofinansowanie przydomowych magazynów energii i ciepła. Budżet programu wynosi 1 mld zł, a prosumenci mogą otrzymać łącznie do 19 tys. zł wsparcia. Stabilność przepisów i wsparcia kluczowe dla przyspieszenia inwestycji – Rola państwa w procesie transformacji energetycznej jest niebagatelna. Przede wszystkim inwestorzy w sektorze energii oczekują od państwa przejrzystych i stabilnych reguł funkcjonowania. Nie może być tak, że firma zaczyna projekt i w trakcie jego realizacji, na przykład na półmetku, dowiaduje się, że zmieniły się regulacje i będzie objęta dodatkowym podatkiem czy dodatkowymi płatnościami, co czyni jego inwestycję mało opłacalną. Państwo musi w gospodarce postępować w sposób uczciwy, nie naruszając interesów prywatnych przedsiębiorców – podkreśla przewodniczący Rady Programowej EuroPOWER & OZE POWER. Jedną z głównych barier rozwoju energetyki odnawialnej są ograniczone możliwości przyłączania nowych instalacji do sieci elektroenergetycznej. Z opublikowanego w maju 2026 roku sprawozdania Urzędu Regulacji Energetyki wynika, że w 2025 roku operatorzy odmówili wydania warunków przyłączenia do sieci w 4897 przypadkach, dotyczących źródeł wytwórczych o łącznej mocy ponad 107 GW. Rok wcześniej takich odmów było 7817, ale dotyczyły one instalacji o łącznej mocy 73,58 GW. Najczęstszą przyczyną odmów był brak odpowiednich warunków technicznych przyłączenia do sieci. Transformacja szansą dla polskich firm – Transformacja ma służyć przede wszystkim poprawie konkurencyjności polskich firm, przemysłu i wykonawców. Nie bez powodu w przestrzeni publicznej pojawiło się hasło local content, czyli krajowy komponent. To nie sztuka kupić gotowy produkt za granicą, bo wtedy nie pozyskujemy stosownych kompetencji, a budowa tych kompetencji dla nas jest sprawą niezwykle ważną. Jeśli nie będziemy upowszechniać local content, to nie będzie się poprawiać konkurencyjność krajowej gospodarki – przekonuje przewodniczący Rady Programowej EuroPOWER & OZE POWER. W lipcu 2026 roku Ministerstwo Aktywów Państwowych i Główny Urząd Statystyczny podpisały porozumienie dotyczące pomiaru udziału krajowych firm, produktów i usług w strategicznych inwestycjach. Pilotażowe badanie obejmuje wybrane projekty realizowane przez Orlen, Eneę, Tauron i PGE, ze szczególnym uwzględnieniem morskiej energetyki wiatrowej. GUS analizuje m.in. udział krajowego komponentu w kosztach pracy, zakupie usług i dostaw towarów, uwzględniając również wykonawców i podwykonawców. Celem jest ustalenie, jaka część pieniędzy przeznaczanych na duże inwestycje pozostaje w polskiej gospodarce. Według zapowiedzi GUS wstępne wyniki pilotażu mają zostać przedstawione w styczniu 2027 roku. O wyzwaniach polskiej transformacji energetycznej rozmawiano również podczas 44. Konferencji Energetycznej EuroPOWER & OZE POWER, która odbyła się na początku listopada br. Źródło: Newseria |







